Universeel feminisme overkomt je.


Bij het lezen van onderstaande mooie tekst van Assita Kanko, overviel me een vorm van herkenning zowel met haar als met Benoîte Groult (Parijs31 januari 1920 – Hyeres20 juni 2016), een Frans feministisch schrijfster. Wanneer je zo ingesteld bent, dat je de pijn en de vernederingen van zovele vrouwen wereldwijd sterk aanvoelt, dan kan je niet anders als je mond opentrekken en het voor hen opnemen. En dan sta je telkens met open mond van verbazing, als je mensen tegenkomt die zeggen dat het allemaal zo erg niet is.
Maar het is sterker dan jezelf en je kàn je gewoonweg niet laten tegenhouden.

Ik denk dat dat hetzelfde is voor anderen, die voor iets anders strijden, bijvoorbeeld voor dierenleed of voor holebi-rechten of het milieu of mensen met een beperking of een andere huidskleur of welke onrechtvaardigheden dan ook. En het is supergoed dat vele mensen gevoelig zijn aan verschillende kwesties en er voor opkomen. Dat maakt een verschil. Waar kom jij voor op? wat raakt jou? Doe er wat mee! Succes.

Assita Kanko, feministe

Assita Kanko, feministe

Benoïte Groult, Feministe, Franse schrijfster

Benoïte Groult, Feministe, Franse schrijfster

De Standaard*,
Wo. 29 Jun. 2016, Pagina 33

‘Ik ontdekte dat je de vrijheid niet neemt maar leert. Dag na dag en vaak met pijn.’ Ik heb gehuild toen ik die zin van Benoîte Groult las, zo goed herkende ik dat gevoel. Toen ik als klein meisje uit Burkina Faso kwam en beetje bij beetje de wereld ontdekte, was het ook met pijn dat ik de theorie van de vrijheid in de praktijk leerde te brengen. En reflexen leerde te onderdrukken die ik in mijn leven, thuis, op school, had aangekweekt. De vrijheid ‘kennen’ is niet genoeg. Je moet ze ook ‘kunnen’.

Als ik terugdenk aan de woorden van vriendinnetjes van vroeger, als ik om mij heen kijk, als ik de vrouwen hoor die ik ontmoet, altijd herken ik dezelfde beproevingen in hun verhaal en op hun gezicht. Het is een universele strijd en Benoîte Groult was een van de eersten die dat begreep en die voor alle vrouwen vocht. Ook als ze in verre landen leefden en leden of stierven aan een kwaal waarvan ze het bestaan niet kenden. Hun probleem was ook het hare. Zo zette zij zich in voor de strijd tegen vrouwen­besnijdenis, vooral met haar boek Ainsi soit-elle.

Ze vluchtte niet in een cultuurrelativisme met zijn laffe ‘begrip’ voor culturen of godsdiensten die de vrouw onderdrukken omdat zij als vrouw geboren is. Ze was niet bang om van ‘kolonialisme’ beschuldigd te worden als ze het opnam voor vrouwen in verre landen. Kortom, haar feminismemaakte geen uitzondering voor zwarte vrouwen of moslima’s. ‘Een vrouw is een vrouw’, zeggen ze in Ivoorkust, waar ik dit schrijf, en daar was Benoîte Groult het helemaal mee eens. Zij twijfelde nooit aan het universele karakter van onze rechten.

Toen ze tijdens een reis in Djibouti ontdekte hoe besneden vrouwen moeten bevallen, vroeg ze zich niet af of dit nu haar probleem was of dat van een ander. In het tijdschrift Elle vertelde ze over haar schok: ‘Het meisje was vijftien, haar man veel ouder. De arts had ons gewaarschuwd dat het verschrikkelijk zou worden: hij zou haar moeten opensnijden voor ze kon bevallen. Daarna zou hij haar weer moeten dichtnaaien, anders zou haar man haar verstoten. De haat voor de vrouw gaat zo ver dat haar geslacht weg moet.’ Dat geweld klaagde ze aan.

Benoîte Groult is vorige week op haar 96ste in haar slaap overleden. Het leven van de vrouwen in de wereld is misschien verbeterd, maar het doel is lang niet bereikt. Hun kreten zijn vaak onhoorbaar, hun lijden wordt onderschat, geminimaliseerd, genegeerd… Salonfeministen zeggen dat het ene feminisme het andere niet is, anderen beweren vlakaf dat alles opgelost is en er geen probleem meer bestaat. Maar het bestaat wel, van de bevruchting tot het graf: meisjes worden om absurde redenen geaborteerd of gedood, meisjes worden verkracht door bejaarde echtgenoten die ze niet hebben gekozen, meisjes worden verplicht om moeder te worden terwijl ze nog buiten zouden moeten spelen, meisjes gaan niet naar school, krijgen geen eten, worden gedwongen om voor het huishouden te zorgen of gestenigd omdat ze verliefd zijn geworden. Vrouwen moeten hun gezicht en hun lichaam verstoppen. In Europa moeten ze zich tot islamitische rechtbanken richten omdat ze als tweederangs-Europeanen worden beschouwd. Ze verdienen minder dan mannen voor hetzelfde werk. Onderwijs wordt hen ontzegd omdat ze als vrouw geboren zijn. En zoals we laatst in Polen hebben gezien, lopen zelfs hun verworven voortplantingsrechten altijd gevaar.

Van India tot Pakistan, van Burkina Faso tot Caïro, van Brussel tot Tokio, nergens ontsnappen de vrouwen aan de keuken en het moederschap – of gewoon de mogelijkheid ervan. In de raden van bestuur en de cenakels van de macht schitteren ze door afwezigheid. In de politiek worden ze soms als voetvegen behandeld, zoals we in Frankrijk en in België hebben gezien. Aan een partijvoorzitster schrijven dat ze ‘een mooie kont’ heeft, is geen complimentje of grap, het is gebrek aan respect. Intimiderende berichtjes naar politieke vrouwen sturen is seksisme, schofterig gedrag in pak en das. Het seksisme kan ongelooflijke vormen aannemen. Straffeloze verkrachting maakt nog altijd deel uit van het leven van de vrouw, ook in onze moderne maatschappij. Gezinsgeweld is een van de laatste taboes. Nee, de strijd voor de bevrijding van de vrouw is lang niet gestreden. Haar lijden is immens. Toen ik mijn boek De tweede helft schreef, heb ik dat meer dan ooit beseft.

Vrouwen als Benoîte Groult schenken ons een erfenis die velen van ons niet verdienen. We moeten haar werk voortzetten en openlijk neen zeggen tegen elke vorm van mishandeling. We moeten ook durven. Het heeft geen zin dat we vrouwen vertellen dat zij in opstand moeten komen terwijl we op een bankje wachten tot het onze beurt is. Dat gemis geeft de macho’s zovele macht die ze eigenlijk niet hebben. Door dat gemis spreken en beslissen anderen in onze plaats en kunnen seksuele verminkingen, gedwongen huwelijken en zoveel andere vormen van geweld ongestraft doorgaan. Ik ben een universele feministe en daar ben ik trots op.

Assita Kanko ■

Laat commentaar achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.